ÇÖPE GİDEN HAYATLAR, KEFENE SARILAN EŞYALAR (GASSAL BİR GERİ DÖNÜŞÜMCÜ MÜDÜR?)

 Bir deneme yazısı

Sabahattin TURAN

İnsan hayatının son durağında sessizce belirir gassal. Ne bir alkışla karşılanır ne de bir törenle uğurlanır. Onun varlığı, hayatın görünmeyen yüzüne ait, suskun bir bilgeliği temsil eder. Elinde su, yüreğinde dua, aklında ise son temizlik... Öyle bir temizlik ki; bedenin dünyevi izlerinden arınması, kalanın hakikatle yüzleşmeye hazırlanmasıdır.

Peki bir gassal ne yapar?

Aslında sadece yıkamaz; arınmaya eşlik eder, yükleri hafifletir. Toprağa kavuşacak bedenin dünyadan son ayrılığını zarafetle sağlar. Sessizdir, ama konuşur. Suyu dökerken zamanın tortularını da akıtır. Kefeni sararken kimliğin, servetin, rütbenin o ince bezin altında ne kadar hükümsüz olduğunu fısıldar.

Düşünürüm bazen…

Bir geri dönüşümcü de bir tür gassal değil midir?

Elinde eldiven, gözünde koruyucu gözlükle yürür o da kirli, atılmış, dışlanmış şeylerin arasında. Kimsenin artık bakmak istemediği, yok saydığı, "atık" dediği şeylere yönelir. Onları ayırır, temizler, sınıflandırır. Geri döndürülebilecek olanla, artık geri dönüşü olmayanı birbirinden ayırır. Tıpkı gassalın, kefene saracağı bedeni ayırdığı gibi.

Birinin karşısında bir hayat sessizce son bulmuş, diğerinin karşısında ise bir tüketim çağı sona ermiştir.

Gassal bedenle ilgilenir, geri dönüşümcü maddenin ruhuyla.

Biri ölenin izini siler, diğeri tüketilenin değerini arar.

İkisi de sonla uğraşır, ama işlevleri yeniden başlatmaktır.

Biri ahirete, biri dünyaya dair bir umut taşır.

 

Belki de bu yüzden ikisini birbirine benzetiyorum.

İnsan öldüğünde gassala, eşya tükendiğinde geri dönüşümcüye teslim edilir.

İkisi de görünmeyen bir etik duruşu temsil eder:

"Hiçbir şey, hiçbir kimse, layıkıyla uğurlanmadan bırakılmamalı."

 

Biz hayattayken ne çok şey atıyoruz;

Kelimeler, eşyalar, insanlar...

Gassal bize bedenin,

Geri dönüşümcü ise dünyanın emanet olduğunu hatırlatır.

 

Biri toprağa hazırlar,

Diğeri toprağı korur.

 

Belki bu yüzden;

Gassal bir geri dönüşümcü değildir, ama her geri dönüşümcü biraz gassaldır.

İkisi de bir veda işçisidir.

İkisi de değerli olanı çürümekten kurtarır.